کل مساحت هامون ها برابر با 445 هزار هکتار (4450 کیلومتر مربع) می باشد که از این مقدار حدود 60 درصد (267 هزار هکتار) در داخل مرز ایران و 40 درصد باقی مانده (178 هزار هکتار) در کشور همسایه افغانستان قرار دارد.
جهت بررسی اولیه این طوفانها اقدام به پردازش تصاویر ماهواره ایی گردید و مشخص گردید که این طوفانها منشاء خارج از دریاچه هامون صابوری ندارد.
همچنین در یکی از روزهای طوفانی بازدیدی از دریاچه هامون (بطور کامل طول هامون صابوری) صورت گرفت و در این بازید مشخص گردید که بستر هامون صابوری بکلی خشکیده و منشا برداشت ذرات گرد و غبار گردیده است
طوفان گرد و غبار مورخ ۱۷ دی ماه ۱۳۸۸(همانطوری که مشخص گردیده بیشترین تاثیر آن مستقیما شهر زابل می باشد)
خشک شدن بستر هامون صابوری جایی که گودترین نقطه دریاچه هامون است (مرز ایران و افغانستان)
نمونه برداری جهت تعیین منشا رسوبات
منطقه برداشت و فرسایش بادی در نزدیکی مرز افغانستان و ایران هامون صابوری
آنهایی که در سیستان زندگی کرده اند بخوبی از زمان و شرایط وقوع طوفانهای گردو غبار آگاهی دارند و اتفاق آفتادن چیزهای غیر منتظره برای افراد ابهاماتی را ایجاد می کند و غالبا آنها را در غالب سوال بیان می کنند. آنچه که موضوع بحث است طوفان اتفاق افتاده دیروز و هفته گذشته است. این طوفان چه ویژگی های داشت که آن را از سایر طوفانها مجزا می کند و اینجانب از آن به به عنوان یک تهدید جدید نام میبرم:
1- چرا در این موقع سال اتفاق افتاد
2- چرا بر خلاف سایر طوفانها که بیشتر مناطق شرق سیستان را تحت تاثیر قرار می داد این بار شهر زابل بیشتر مورد تهدید بود.
3- عنوان کرده بودند که منشا آن فرق کرده و از مناطق خراسان و .... وارد ایران شده است آیا این گونه است
اگر به تصویر شماره یک که مربوط به مهرماه 1388 است دقت شود ملاحظه خواهید نمود هامون پوزک و صابوری مرطوب هستند و تنها جایی که خشک است بین این دو هامون است که منشا برداشت این طوفانها است .با توجه به جهت بادهای سیستان شمال غرب به جنوب شرق تاثیر این شرایط بر مناطق شرقی سیستان خواهد بود. بجز از این از دیگر دلایل برداشت بجز خشک بودن این منطقه بارها و بارها عنوان شده بود که حرکت ماشین های سوخت باعث آن است که همگی مهر تایید بر آن را داشتند.
طوفان گرد و غبار در منطقه سیستان در تاریخ 18 مهرماه 1388
آما در مورد طوفان مورد اشاره ،2 اتفاق جدید رخ داده است:
سطح هامون صابوری به کلی خشک شده است و این می تواند به عنوان یک بستر جدید برداشت عمل کند
بررسی آزمایشگاهی نمونه های گرد و غبار نیز نشان داد که این رسوبات نیز دارای ابعاد و عناصر متفاوت از سایر طوفانهاست. به عنوان مثال EC بالاتر از 100 و PH نزدیک به 9 نشان دهنده شوری بسیار زیاد می باشد که اگر مقدار اندازه گرفته شده سدیم نزدیک به 1300 را به آن اضافه کنیم از لحاظ ناپایداری خاک هم به حد وحشتناکی می رسیم. EC زیاد و Na بالا در خاکهای نزدیک به مرز ایران در داخل دریاچه هامون دیده نمی شود و قطعا از بالادست آمده است جایی که رسوبات دشتهای سیلابی به آن می ریزد .
جهت رسیدن به جواب بهتر تصاویر ماهواره ای مربوط به طوفان فوق پردازش گردید
برای تعیین محدوده دریاچه، تصویر ماهواره ایی دریاچه هامون در زمان پر آبی مورد پردازش قرار گرفت و بر روی آن مرز دریاچه هامون در زمان پر آبی تعیین گردید این محدوده به همراه نقشه رودخانه ها بر روی تصاویر جدید منتقل گردید و مشخص گردید که منشا تمامی این گرد و غبار از داخل دریاچه بوده است و بر خلاف تصور بعضی ها منشا خارجی نداشته است بنابراین همانطور که در تصویر زیر دیده می شود شروع طوفانها از جایی است که دریاچه هامون صابوری شروع می شود.
تعیین سطح دریاچه هامون در زمان پر آبی(۱۹۹۶)
منشاء طوفانهای گردو غبار روزهای اخیر(۱۷ دی ماه ۱۳۸۸)
از زمانی که مرز شرقی زابل با افغانستان با محدودیت رفت و آمد مواجه شده است هجوم ماشین های حامل مواد سوختی به یک منطقه جدیدی منتقل شده است که این منطقه مورد بحث ما برای منشاء طوفانهای گرد و غبار است منطقه ای که تا کنون بصورت یک منطقه بکر و دست نخورده بوده است با ورود وسایل و تمایل ذاتی خود خاک برای پوک شدن( وجود سدیم بالا در ذرات گرد و غبار) زمینه را برای حرکت ذرات گرد و غبار فراهم آورده است و این یک تهدید جدید برای تخریب سرزمین است که ما خود ایجاد کرده ایم .
